Ο Λεβιάθαν και η Αντλία των Πνευμάτων: η πειραματική επιστήμη στην υπηρεσία της μεταφυσικής
Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1660, μια μεγάλου βεληνεκούς επιστημονική διαμάχη συντάραξε την ακαδημαϊκή ζωή της Αγγλίας· από τη μία, ο Robert Boyle και η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών, στηρίχθηκαν σε μια νέα επαναστατική εφεύρεση, την αντλία του κενού, για να μελετήσουν τη φύση και τις ιδιότητες του αέρα· από την άλλη, ο πολιτικός φιλόσοφος Thomas Hobbes και οι υποστηρικτές του, έκριναν ότι μια συσκευή που παράγει τεχνητά φαινόμενα δεν όφειλε να υποκαταστήσει τη χρήση της λογικής για την ερμηνεία της φύσης. Παρά τη φαινομενικά τεχνική φύση της αντιπαράθεσης, αυτή γρήγορα εξαπλώθηκε σε αγώνα εξασφάλισης κύρους σε αρκετές διαφορετικές αρένες. Πώς μπορούν να οριστούν τα “αντικειμενικά” φαινόμενα; Πώς διαμορφώνεται η πολιτική/επιστημονική αυθεντία; Με ποιον τρόπο η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στην καλλιέργεια ή απόρριψη μεταφυσικών αντιλήψεων;
Η τελευταία διαμάχη πρόκειται να μας απασχολήσει εδώ. Ο Hobbes, υπερασπιστής της αυστηρής ορθολογικής-κοσμικής πολιτικής εξουσίας και φανατικός αντιπειραματιστής, υποστήριξε ότι η πίστη σε μεταφυσικά φαινόμενα που δεν μπορούν να ερμηνευθούν αιτιακά συμβάλουν στην κοινωνική παρακμή. Ο Boyle, πιστός αγγλικανός και φανατικός πειραματιστής, υποστήριξε ότι τα πειράματα με τον αέρα θα μπορούσαν να επεκταθούν στη μελέτη ασώματων πνευμάτων, που θα μπορούσε ενδεχομένως να παράξει πειραματικά στοιχεία επαρκή για να πείσουν ακόμη και τους “υλιστές άθεους” (όπως ο Hobbes) για την εγκυρότητα της θρησκείας. Παρατηρούμε τις θεμελιώδεις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν κάθε στρατόπεδο, χαρακτηριστικές μιας πολύ πρώιμης περιόδου της πειραματικής επιστήμης, όπου καμιά από τις σύγχρονες ακαδημαϊκές και πολιτικές συμβάσεις δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.
Η ομιλία θα κινηθεί σε τρεις βασικούς άξονες:
1) Συνοπτική παρουσίαση του υποβάθρου της διαμάχης, με βάση την κλασική μονογραφία “Ο Λεβιάθαν και η Αντλία του Κενού”
2) Εστίαση στον άξονα της διαμάχης που αφορά την πειραματική μελέτη μεταφυσικών φαινομένων
3) Αναφορά σε ορισμένα από τα περιστατικά που μονοπώλησαν το σχετικό ενδιαφέρον κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, όπως ο “Τυμπανιστής του Τέντγουορθ” και ο “Δαίμονας της Μασόν”
Η ομιλία θα έχει διάρκεια περίπου 30 λεπτά.
EN 
EL